DE KUNST VAN HORROR
Door Mark Weistra

Is film kunst? En dan heb ik het over de klassiek narratieve films die we zien in de bioscoop, op DVD, Blu-Ray, of stiekem downloaden. En niet het vaak abstracte werk dat te zien is in de moderne musea. Kan iets dat geboren werd voor de kermis, gemaakt wordt door een collectief, en primair bedoeld als vermaak, kunst zijn? Mij persoonlijk maakt het als maker en liefhebber niet uit of film kunst is of een vorm van vermaak. Wat mij wel uitmaakt is mijn heilige geloof dat als film wel kunst is, dat het HOE dit bepaald en niet het WAT.

Laat me dit proberen uit te leggen.

Film is een beeldende uitingsvorm: Een regisseur vertelt een verhaal door een montage van bewegende beelden. Deze werkt primair met kaders, kleuren, contrasten en beweging. Film staat daarbij veel dichterbij fotografie en schilderkunst (de kunst van het beeld) dan bij literatuur (de kunst van het woord). De unieke waarde van film zit dus in de beeldende kracht en de visuele vertelling, niet de letterlijke inhoud van het verhaal. Of, zoals Alfred Hitchock het treffend zei: "het gaat in film om hoe de appel geschilderd wordt, niet of hij zoet of zuur is." Maar helaas wonen we in een land met een zwaar calvinistische achtergrond waar veel te veel waarde wordt gegeven aan 'literaire inhoud', 'realisme' en 'soberheid'. Talloze critici hier hebben een journalistieke of dramaturgische achtergrond waarbij een film vooral wordt beoordeeld om zijn letterlijke inhoud. Het gaat hun altijd om de vervloekte zoetheid of zuurheid van de appel.

Horror is een van de meest visuele en filmische genres. Een goed script en goede acteurs leveren niet automatisch een goede horrorfilm op. Het gaat veel meer om het bewuste spel van tempo, kadrering, toon, contrasten en het spelen met subjectiviteit. Een goede horrorfilm valt of staat bij de visuele vertelling en het talent hierin van de maker. Dit is voor mij de ware reden waarom er zo veel slechte horrorfilms zijn: Het is simpelweg een van de moeilijkste genres om goed te maken! Een matige regisseur valt in dit genre al snel door de mand. Hij kan zich niet verschuilen achter een script of zijn acteurs. In het horrorgenre wordt de maker gedwongen om met zijn talenten als visueel verteller op de voorgrond te treden, en met zijn billen bloot te gaan.

Dit is het unieke en bijzondere aan horror! En ook meteen mijn grootste verzoek aan het adres van de toekomstige horrormakers in Nederland. Mijn hoop is dat de maker van de volgende Nederlandse horrorfilm, als hij bij De Wereld Draait Door aan tafel zit, het niet weer gaat hebben over bloed, ingewanden, geweld en andere idiote vooroordeel bevestigende aspecten van het genre, maar aan dit onwetende volk eens het artistieke aspect en de waarde van het horrorgenre gaat uitleggen.